Feed Planet 84 - March 2026

FEED PLANET • MARCH - MART 2026 30 31 ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı topyekûn savaş, Hürmüz Boğazı’nı bir lojistik kördüğüme dönüştürerek küresel tarım ve enerji piyasalarını sarsıyor. Orta Doğu’daki bu nükleer riskli tırmanış, gübre maliyetlerin‑ den yem hammaddelerine kadar tüm üretim çarklarını durma noktasına getirme potansiyeli taşıyor. The all-out war launched by the United States and Israel against Iran has turned the Strait of Hormuz into a logisti- cal chokepoint, shaking global agricultural and energy markets. This nuclear-risk escalation in the Middle East has the potential to bring the entire production chain from fertilizer costs to feed raw materials to a standstill. Nuclear shadow over Hormuz: Global feed and food supply chain under fire Hürmüz’de nükleer gölge: Küresel yem ve gıda zinciri ateş hattında The high-intensity war initiated by the United States under Donald Trump and its closest ally Israel has already trigge- red one of the most critical energy and logistics disruptions in modern history, alongside the humanitarian crisis it has cau- sed. The military blockade in the Strait of Hormuz, one of the world’s most strategic chokepoints, has effectively held not only oil tankers but also natural gas and urea trade, cornersto- nes of the agriculture-feed-livestock nexus, hostage. As Gulf Arab energy exporters scale down shipments due to rising security risks, the response of China, Iran’s largest oil buyer, keeps global balances on a knife’s edge. For the feed sector, the real nightmare began with the dis- ruption of natural gas flows, the key input for nitrogen-based fertilizer production. The speculative surge in gas prices has directly pushed up fertilizer and electricity costs, triggering an “agriflationary” process in core feed components such as Donald Trump yönetimindeki ABD ve en yakın müttefiki İsrail’in İran’a karşı başlattığı yüksek yoğunluklu savaş, sebep olduğu insani krizin yanında modern tarihin en kritik enerji ve lojistik kırılmasına yol açmış durumda. Dünyanın en önemli dar geçidi konumundaki Hürmüz Boğazı’ndaki askeri abluka; sadece petrol tankerlerini değil, tarım-yem-hayvansal ürünler üçgeninin temel taşı olan doğalgaz ve üre ticaretini de rehin aldı. Bölgedeki enerji ihraç eden Körfez Arap ülkeleri, artan güvenlik riskleri nedeniyle sevkiyat kapasitelerini düşürürken, İran’ın en büyük petrol alıcısı konumundaki Çin’in bu hamlelere vereceği yanıt küresel dengeleri bıçak sırtında tutuyor. Yem sektörü için asıl kâbus, azotlu gübre üretiminin ham- maddesi olan doğalgaz akışının kesilmesiyle başladı. Doğal- gaz fiyatlarındaki spekülatif sıçrama, doğrudan gübre ve elekt- rik maliyetlerini yukarı çekerek mısır ve soya gibi temel yem bileşenlerinde «agriflasyonist” bir süreci tetikledi. Bir NATO üyesi olarak savaşın sınırlarına dayanma riskiyle karşı karşıya olan Türkiye, bu maliyet baskısını en sert hisseden aktörler arasında geliyor. Başta AB’nin lokomotif güçleri Fransa ve Al- manya olmak üzere, Birlik dışındaki stratejik müttefik Birleşik Krallık da Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı açma hedefiyle savaşa dâhil olmaları yönündeki ısrarlı teklifine şimdilik mesafeli duru- yor. Ancak bu diplomatik restleşmeye rağmen, lojistik rotaların tıkanması Avrupa genelindeki hayvansal üretim tesislerinde hammadde krizini derinleştiriyor. Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı açma hedefiyle savaşa dâhil ol- maları yönündeki ısrarlı teklifine şimdilik rest çekseler de, lojis- tik rotaların tıkanması Avrupa’daki hayvansal üretim tesislerin- de de hammadde krizini derinleştiriyor. NÜKLEER BİR KIYAMET SENARYOSU MU? Gelecek projeksiyonları, bu savaşın bir ‘kıyamet senaryosuna’ evrilerek nükleer bir boyuta taşınması durumunda, sadece böl- gesel bir çatışmanın değil, küresel gıda arzının tamamen çöke- bileceğini gösteriyor. Azerbaycan gibi enerji koridoru ülkelerinin bu süreçteki stratejik konumu kritikleşirken, yem sanayicileri için NEWS HABER NEWS HABER