Feed Planet 83 - February 2026

FEED PLANET • FEBRUARY - ŞUBAT 2026 47 ARTICLE • MAKALE Phytase is increasingly being recognised as a candi- date for strategic re-evaluation. The concept of ‘super- dosing’ – not just for phosphorus release but for full dephytinisation – represents a shift in approach. Comp- lete conversion of IP6 to lower inositol phosphates and free inositol may enhance amino acid utilisation, muscle synthesis, oxygenation, and antioxidant capacity. These effects are especially relevant in fast-growing broilers, where physiological bottlenecks, especially car- diac and respiratory, can limit growth and welfare. Beyond mineral release, the potential to influence meat quality, growth efficiency, and systemic resilience is becoming clearer. NSPases could also be re- positioned as functional ad- ditives. Typically viewed as tools for fibre breakdown, they are now getting at- tention for their ability to modulate gut fermentati- on, microbiota composition, and inflammatory responses. These enzymes can trigger beneficial microbial responses, either by acting as stimbiotics in the lower gut or by limiting bac- terial growth in the upper gut, allowing targeted oligosacc- harides to drive effects wit- hout bulk fermentation. At the same time, the immune responses generated by original fibre components and their degradation frac- tions open new opportuni- ties for gut health and im- mune modulation. LOOKING AHEAD Phytases and NSPases (mostly xylanase, glucanase and mannana- se) are far from finished technologies. Their current use reflects only a fraction of their potential. By revisiting assumptions, refining do- sing strategies, and deepening our understanding of enzyme-microbe-host dynamics, we can redefine their role in feed formulation. The case for renewed investment is compelling – not just to meet cost and compliance benchmarks, but to un- lock meaningful gains in animal health, performance, and sustainability. Fitaz, stratejik olarak yeniden değerlendirilmesi gereken bir aday olarak giderek daha fazla kabul görüyor. “Süper doz- lama” kavramı, yalnızca fosfor salımı için değil, tam defitinas- yon için, bu kavrama yaklaşımda bir değişimi temsil ediyor. IP6’nın daha düşük inozitol fosfatlarına ve serbest inozitole tamamen dönüştürülmesi, amino asit kullanımını, kas sente- zini, oksijenlenmeyi ve antioksidan kapasiteyi artırabilir. Bu etkiler, özellikle kardiyak ve solunumla ilgili fizyolojik darbo- ğazların büyüme ve refahı sınırlayabildiği hızlı büyüyen broylerlerde büyük önem taşıyor. Mineral salı- mının ötesinde, et kalitesi, büyüme verim- liliği ve sistemik dayanıklılık üzerinde etki yaratma potansiyeli giderek daha belirgin hâle geliyor. NSPazlar da fonksiyonel kat- kı maddeleri olarak yeniden konumlandırılabilir. Gelenek- sel olarak lif parçalama araç- ları olarak görülürken, bugün bağırsak fermantasyonunu, mikrobiyota kompozisyonunu ve inflamatuvar cevapları mo- düle etme yetenekleriyle öne çı- kıyorlar. Bu enzimler, alt bağırsakta stimbiotik olarak hareket ederek ya da üst bağırsakta bakteri gelişimini sı- nırlayarak faydalı mikrobiyal cevapları tetikleyebilir ve böylece hacimli fermantasyona gerek kalmadan hedefli oligosakkaritlerin etkisini ortaya koyabilir. Aynı zamanda, orijinal lif bileşenleri ve bun- ların parçalanma fraksiyonla- rının oluşturduğu bağışıklık cevapları, bağırsak sağlığı ve bağışıklık modülasyonu açı- sından yeni fırsatlar sunuyor. GELECEĞE BAKIŞ Fitazlar ve NSPazlar (çoğunluk- la ksilanaz, glukanaz ve mannanaz) henüz tamamlanmış teknolojiler değil. Mevcut kullanımları, potansiyellerinin yal- nızca küçük bir bölümünü yansıtıyor. Varsayım- ları yeniden gözden geçirerek, dozlama stratejilerini rafine ederek ve enzim–mikrop–konak dinamiklerine dair anlayı- şımızı derinleştirerek, yem formülasyonundaki rollerini yeni- den tanımlayabiliriz. Yeniden yatırımı savunan gerekçeler, sadece maliyet ve mevzuat hedeflerini karşılamakla sınırlı değil; hayvan sağlığı, performans ve sürdürülebilirlikte anlamlı kazanımlar elde et- mek açısından da güçlü.