Feed Planet 85 - April 2026

FEED PLANET • APRIL - NİSAN 2026 51 lity issues distort purchasing decisions, leading to unnecessary purchases and budget waste. This allows procurement teams to shift from urgent purc- hasing to planned, price-optimized procurement. Net Reali- zable Value (NRV) analysis identifies inventory valued below cost, providing a basis for accounting adjustments and rea- listic valuation decisions. IMPLICATIONS FOR ACCOUNTING AND FINANCE DEPARTMENTS The most direct contribution of AI-powered inventory analy- tics to accounting and finance teams lies in data reliability. During period-end inventory valuation, negative balances, duplicate re- cords, or unrealistic cost discrepancies are detected and correc- ted in advance through a systematic control layer. Closing cycles are shortened, and audit preparation becomes easier. FIFO-based cost tracking makes it possible to calculate the im- pact of older inventory on costs over each period. This data not only improves the accuracy of periodic P&L statements but also enables early anticipation of NRV provisions. Cost deviations between peri- ods decrease, and budget forecasts become closer to reality. FOR SENIOR MANAGEMENT: COST TRANSPARENCY AND SUSTAINABLE COMPETITIVENESS From a top management perspective, the most critical output of AI-powered analytics is cost transparency. Real-time detection of inventory costs and anomalies in ERP records ensures that strate- fırsat maliyeti bir arada. Yapay zeka destekli eskime analizi sistemi, tüm stok kalemlerini sürekli tarayarak kritik gün eşik- lerini (30/60/90 gün) geçen ürünler için sorumlu kişilere oto- matik uyarı iletir. Bu sayede manuel kontrol yerine proaktif aksiyon mümkün hale gelir. ABC-XYZ analizi bu noktada tamamlayıcı bir rol üstlenir. Ciro bazlı önem sıralaması (ABC) ile talep istikrarının (XYZ) kesiştirilmesi, hangi hammaddenin ne sıklıkta ve ne miktarda alınması gerektiğini net biçimde ortaya koyar. Bu matris hem alım planlamasını hem de depo alan tahsisini optimize eder. TEKNİK MALZEME VE MRO (TEKNİK DEPO) YÖNETİMİ: GÖRÜNMEZ MALİYET KALEMİ Yedek parça, bakım malzemesi, ambalaj ve yardımcı mal- zeme gibi teknik kalemler çoğu zaman ana üretim stoklarının gölgesinde kalır. Ancak bu kalemlerdeki stok fazlası veya eksikliği, üretim sürekliliğini doğrudan etkiler. YZ destekli sis- temler, teknik malzemelerin tüketim hızını, mevsimsel örüntü- lerini ve kritiklik düzeyini modelleyerek raf ömrü ve tüketim tahminlerini otomatikleştirir. Bunun ötesinde mükerrer kayıt tespiti —aynı ürünün fark- lı kodlarla sisteme girmiş olması— sistemdeki “gizli stok”ları gün yüzüne çıkarır. Bu tür veri kalitesi sorunları, satın alma kararlarını çarpıtarak gereksiz alımlara ve bütçe israfına yol açmaktadır. Böylece satın alma ekibi, acil alım yerine planlı, fiyat optimi- zasyonlu satın alma yapabilir hale gelir. Net Gerçekleşebilir Değer (NRV) analizi ise maliyet altında kalan stokları tespit ederek muhasebe düzeltmelerine ve gerçekçi değerleme kararlarına zemin hazırlar. MUHASEBE VE FİNANS BİRİMİNE YANSIMALAR YZ destekli stok analitiğinin muhasebe ve finans ekipleri- ne en doğrudan katkısı veri güvenilirliği alanında gerçekleşir. Dönem sonu stok değerlemelerinde negatif bakiyeler, mü- kerrer kayıtlar veya gerçekçi olmayan maliyet farkları —bun- ların tamamı sistematik denetim katmanı sayesinde önceden tespit edilir ve düzeltilir. Kapanış döngüsü kısalır, denetim hazırlığı kolaylaşır. FIFO bazlı maliyet takibi, eski tarihli stokun maliyet üze- rindeki etkisini dönem bazında hesaplamayı mümkün kılar. Bu veri, hem dönemsel PNL’nin doğruluğunu artırır hem de ileride açıklanacak NRV karşılıklarının önceden öngörülebil- mesini sağlar. Dönemler arası maliyet sapmaları azalır; bütçe tahminleri gerçeğe daha yakın hale gelir. ÜST YÖNETİM İÇİN: MALİYET ŞEFFAFLIĞI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR REKABET Üst yönetim açısından YZ destekli analitiğin en kritik çıktı- sı maliyet şeffaflığıdır. Stok maliyetlerinin ve ERP kayıtlarında COVER STORY • KAPAK DOSYASI