Feed Planet 88 - Temmuz 2026

FEED PLANET • JULY - TEMMUZ 2026 76 ARTICLE • MAKALE Global fertilizer markets move from supply shock to gradual rebalancing Dünya gübre piyasaları, arz şokundan yavaş yavaş denge durumuna geçiyor Following a severe global supply shock triggered by the closure of the Strait of Hormuz, fertilizer markets are shifting toward a gradual rebalancing. Driven by the mid-June US-Iran MoU, a sharp correction in ni- trogen prices has accelerated a bearish market out- look, while persistently high production costs and climate risks weigh on 2026 farmer fertilizer demand. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla tetiklenen ciddi küresel arz şokunun ardından, gübre pazarları kademeli bir yeni- den dengelenmeye geçiyor. Haziran ortasındaki ABD-İran mutabakatının etkisiyle azot fiyatlarında yaşanan sert dü- zeltme pazardaki düşüş eğilimini hızlandırırken; kalıcı yük- sek üretim maliyetleri ve iklim riskleri, 2026 yılı çiftçi gübre talebi üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. The effective closure of the Strait of Hormuz has trigge- red a severe global fertilizer shock, constraining around 34% of global urea trade, 23% of ammonia trade, and ne- arly 49% of sulfur trade, and significantly tightening nutrient availability worldwide. This disruption exposed the vulne- rability of global fertilizer supply chains to geopolitical cho- kepoints, particularly for urea and sulfur, where the Gulf plays a critical role in international trade. The immediate market reaction was a sharp increase in risk premiums across both fertilizer and energy markets, reflecting tighter supply conditions and rising production and logistical costs. Despite the disruption, fertilizer markets demonstrated notable resilience. Supply chains adapted with cargoes redirected through alternative routes such as the Red Sea, while producers across North Africa, Southeast Asia, the Black Sea, the Baltic, the US, and Europe stepped Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması; küresel üre ticareti- nin yaklaşık %34’ünü, amonyak ticaretinin %23’ünü ve kü- kürt ticaretinin neredeyse %49’unu kısıtlayarak dünya ge- nelinde hammadde erişimini önemli ölçüde daralttı ve ciddi bir gübre şoku tetikledi. Bu kesinti, küresel gübre tedarik zincirlerinin jeopolitik darboğazlara karşı ne kadar kırılgan olduğunu, özellikle Körfez’in uluslararası ticarette kri- tik rol oynadığı üre ve kükürt özelinde açığa çıkardı. Pazarın ilk refleksi, daralan arz şartlarını, artan üre- tim ve lojistik maliyetlerini yansıtacak şekilde hem gübre hem de enerji piyasalarında risk primlerinin hızla tırmanması oldu. Yaşanan kesintiye rağmen gübre pazarları dikkate değer bir direnç gösterdi. Kargoların Kızıldeniz gibi alternatif rotalara yönlendiril- mesiyle tedarik zincirleri adapte olurken; Kuzey Afrika, Güneydoğu Asya, Karade- niz, Baltık, ABD ve Avrupa’daki üreticiler Körfez’deki ihracat düşüşünü telafi etmek SENIOR ANALYST - FARM INPUTS / TARIM GIRDILERI KIDEMLI ANALISTI RABOBANK Doriana Milenkova ARTICLE • MAKALE FEED PLANET • JULY - TEMMUZ 2026 77 in to compensate for reduced Gulf exports. Although these adjustments came with higher logistical costs, they helped prevent a deeper supply shock and contributed to the ea- sing of urea prices. At the same time, China’s controlled return to export markets added further downward pressure on nitrogen prices and reinforced the perception that the peak of the supply crisis had passed. US-IRAN MOU SHIFTS FERTILIZER MARKETS INTO BEARISH TERRITORY The subsequent US-Iran MoU accelerated this shift from crisis pricing to a more bearish market outlook. The signing of the US-Iran Memorandum of Understanding in mid-June marked a new phase in the conflict. The ag- reement extended the ceasefire, ended the US naval blockade, introduced a temporary sanctions waiver for Iranian petrochemicals, and reopened the prospect of unrestricted transit through the Strait of Hormuz. This shift in geopolitical dynamics quickly turned market sen- timent bearish. Urea markets reacted first: Middle East export prices, which had exceeded USD 900/t FOB du- ring the height of the disruption, more than halved within nine weeks. By late June, prices had declined to around USD 400–410/t FOB, while US NOLA July barges were için devreye girdi. Bu düzenlemeler daha yüksek lojistik maliyetleri getirse de daha derin bir arz şokunu önledi ve üre fiyatlarının gevşemesine katkı sağladı. Aynı zamanda Çin’in ihracat pazarlarına kontrollü geri dönüşü, azot fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırdı ve arz krizinde zirve noktasının geride kaldığı algısını güçlendirdi. ABD-İRAN MUTABAKATI GÜBRE PAZARLARINI DÜŞÜŞ TRENDİNE SOKTU Ardından gelen ABD-İran mutabakatı, kriz fiyatlamasın- dan düşüş piyasası görünümüne geçişi hızlandırdı. Haziran ortasında ABD-İran Mutabakat Zaptı’nın imzalanması, çatış- mada yeni bir aşamaya işaret etti. Anlaşma ateşkesi uzattı, ABD deniz ablukasını sonlandırdı, İran petrokimya ürünleri- ne geçici yaptırım muafiyeti getirdi ve Hürmüz Boğazı’ndan kısıtlamasız geçiş ihtimalini yeniden açtı. Jeopolitik dinamik- lerdeki bu değişim, pazar algısını hızla negatife çevirdi. İlk tepkiyi üre piyasası verdi: Kesintinin zirve yaptığı dönemde FOB bazında 900 USD/ton seviyesini aşan Orta Doğu ih- racat fiyatları, dokuz hafta içinde yarı yarıya düştü. Haziran sonlarında fiyatlar FOB bazında 400–410 USD/ton civarına gerilerken, ABD NOLA Temmuz barçları FOB bazında 345– 360 USD/st yakınlarında işlem görüyordu. Özellikle alıcıların daha fazla fiyat düşüşü ve daha net bir pazar tabanı bekle-